Ana Blandiana

1942 – , Rumanía

Trad. Ada Trzeciakowska

Claro de muerte

Mueren los insectos en el aire
Sonriendo,
Caen, segados suavemente, sin dolor,
Caen sobre los hombros y los cabellos,
La luz
Los envuelve en una mortaja,
Como hermanos, a todos.
E insta a las abejas a entrar en las colmenas,
A los osos dormir
Y a las hojas a caer.
Luz que ilumina hacia la muerte,
Luz santa, luz de lágrimas,
Suavidad que desborda la palabra,
Luz blanda, luz buena
Que descubre en la eternidad el resplandor.
Parecido al claro de luna,
Un claro en sueños con sabor a heno
De alas rotas de mariposas,
Hojas secas de un libro,
Silencio que fluye
Antes de nacer,
Silencio de luz,
Claro de muerte.

Collage propio a partir de las imágenes de Tamara Dean y Sandra Bartocha

Tłum. Ada Trzeciakowska

Poświata śmierci

Owady obumierają w powietrzu
Uśmiechając się,
Opadają łagodnie, bezboleśnie ścięte,
Opadają na włosy, na ramiona
Światło,
Otula je całunem,
Po bratersku, wszystkie.
I nawołuje pszczoły do ula,
I niedźwiedzie nakłania do snu,
A liście ściąga na ziemię
Światło jaśniejące ku śmierci
Święte światło, pełne łez,
Łagodność wylewająca się ze słów,
Miękkie światło, dobre światło,
w wieczności odkrywa blask.
Na podobieństwo księżycowej poświaty,
Polany ze snów o smaku siana
Ze strzępków motylich skrzydeł,
Zasuszonych kart ksiąg,
Cisza sprzed narodzin
Płynąca,
Świetlista cisza,
Poświata śmierci.

Clar de moarte

Mor gâze-n aer
Surâzând,
Cad lin, fără durere secerate,
Ne cad pe umeri şi în păr,
Lumina
Le înfăşoară în giulgiu,
Frăţeşte, pe toate.
Şi face semn albinelor să intre-n stupi,
Şi urşilor s-adoarmă,
Şi frunzelor să cadă.
Lumină luminând spre moarte,
 Lumină sfântă, înlăcrimată,
Blândețe nencăpută în cuvânt,
Lumină moale, lumină bună,
Descoperind în veşnicie clar
Asemeni clarului de lună,
Poiană-n somn cu gust de fân
Din rupte-aripi de flutur,
Uscate foi de carte,
Tăcere dinainte de naştere
Curgând,
Tacere luminată,
Clar de moarte.

Ana Blandiana

1942 – , Rumanía

Trad. Ada Trzeciakowska

tengo el derecho

¿TENGO derecho,
Acaso, a cerrar
La cadena
Empezada
Desde la creación del mundo
O quizá mucho antes,
Desde el dios-ameba
Roto en dos,
Alumbrado por los peces, alzado en vuelo por las aves
Para llegar a mis antepasados?
¿Tengo el derecho a decir de repente
No
A la larga cadena de sufrimientos por la que
Me han matado padre tras padre
Hasta mí?
¿Puedo volver a la muerte a través de ellos
Y decirles
Que no he dejado a nadie en mi lugar?
Oh, sí,
Cómo podría agradecer
De otro modo
La serenidad que me espera
Sino ofreciéndoles la serenidad última,
Sino diciéndoles: Se ha acabado,
Padres y los que veláis por mí,
Nada os atará
A la vida

Imágenes de ALBARRAN CABRERA (Anna Cabrera & Ángel Albarrán)

Tłum. Ada Trzeciakowska

Mam prawo

Czy mam prawo
Zamknąć
Łańcuch
Rozpoczęty
Od stworzenia świata,
A może dużo wcześniej,
Od boga-ameby
Pękniętego na dwoje,
narodzonego przez ryby, uniesionego przez ptaki
By dotrzeć do moich przodków?
Czy mam prawo powiedzieć nagle
Nie
długiemu łańcuchowi cierpienia przez który
Zabijano mnie z rodzica na rodzica
Aż do mnie?
Czy poprzez nich mogę powrócić do śmierci
I powiedzieć im
Że nie pozostawiam nikogo na swoim miejscu?
Och, tak,
Jak mógłbym podziękować im
W inny sposób
Za czekający mnie spokój
Niż przynosząc im ostateczne ukojenie.
Niż mówiąc im, że to koniec
Ojcowie moi i czuwający nade mną
Nic was już nie uwiąże
Do życia

AM DREPTUL

AM dreptul
Oare să închei
Şirul
Pornit
De la facerea lumii,
Sau poate mult mai dinainte,
Din dumnezeul-amoeba
Rupt in două,
Lucit prin peşti, zburat prin păsări
Ca să ajungă la strabunii mei?
Am dreptul să răspund deodată
Nu
Lungului şir de suferinţi prin care
Am fost ucisă din părinte în părinte
Până la mine?
Pot să mă-ntorc în moarte printre ei
Şi să le spun
Că n-am lăsat în locul meu pe nimeni?
O, da,
Cum as putea să mulțumesc
Ḯn alt fel
Pentru liniştea care mă aşteaptă.
Decât ducându-le definitiva linişte.
Decât spunându-le: s-a terminat,
Părinţi şi veghetori ai mei
Nimic nu va mai leagă
De viata

Herta Müller

1953, Rumanía/Alemania

Esta extraordinaria colección de poemas-collage fue publicada como una serie de páginas sueltas encerradas en una caja. Es considerada la obra más original de la célebre escritora, Premio Nobel de Literatura en 2009.

Trad. Ada Trzeciakowska

El guarda coge su peine

1

abrirse paso en la vida
no implica
alcanzar la dicha
señor mío
Lo uno es
un coche de niño
Lo otro
una bicicleta de hombre
y nadie monta
Yo tenía
una morera que tenía
hojas y hojas
Creció un ángel en ella
con fiebre roja
en la boca
Decir no dijo nada.
en verano dejó
que se desgarrara un labio
y negro fue
el descenso de la fruta
y siempre infestada de orugas estaba la axila,
a veces era un guarda y violinista
entonces era un fugitivo y acariciaba el nervio
del verano su maleta estaba fuera de tiempo
entonces un sastre habitaba el cielo como huésped hoja a hoja
cortando en septiembre al septiembre pagó
los detalles no importaban querido señor

Tłum. Artur Kożuch

STRAŻNIK BIERZE SWÓJ GRZEBIEŃ*

1

iść przez życie przebojem
nie znaczy,
dojść do szczęścia
mój panie
Pierwsze to
wózek dziecięcy
To drugie
rower męski
i nikt nie jedzie
Miałam kiedyś
drzewo morwy ono miało
liści a liści
A w nim taki anioł rósł
z czerwoną gorączką
w środku ust
Rzec nie rzekł nic.
w lecie sprawił
że pękła warga
i czarne było
zejście owoców
a pod pachą zawsze był wysyp gąsienic,
czasem był to strażnik i skrzypek
wówczas on był uchodźcą i pieścił nerw
lata jego walizka była spoza czasu
Wtedy w niebie mieszkał krawiec jako gość list za listem
obciąwszy uiścił we wrześniu wrzesień
szczegóły nie grały roli drogi panie

*Ten niezwykły zbiór wierszy w formie kolaży ukazuje się w serii Liberatura, w której publikowane są najbardziej niekonwencjonalne utwory literackie, przemawiające do czytelnika nie tylko poprzez tekst, ale również grafikę i formę książki. Dzieło to, wydane w formie luźnych kart włożonych do pudełka, uchodzi za najoryginalniejszy utwór w dorobku sławnej pisarki (opis i wybór ze strony wydawcy)

Der Wächter nimmt seinen Kamm

1

sein Leben machen
ist nicht,
sein Glück machen
mein Herr
Das eine ist
ein Kinderwagen
Das andere
ein Herrenrad
und niemand fährt
Ich hatte einen
Maulbeerbaum der hatte
Blätter und Blätter
Da wuchs ein Engel drin
mit rotem Fieber
im Mund
Gesagt hat er nichts.
im Sommer ließ er
die Lippen platzen
und schwarz war
der Abstieg der Früchte
und immer befallen von Raupen war die Achselhöhle,
manchmal war es ein Wächter und Geiger
damals war der ein Flüchtling und strich über den Nerv
des Sommers sein Koffer war aus der Zeit
Da bewohnte ein Schneider den Himmel als Gast Blatt um Blatt
geschnitten beglich im September den September
Einzelheiten spielten keine Rolle lieber Herr

Ana Blandiana

1942 – , Rumanía

* Sugiero contrastarlo con el poema de Blanca Varela

Trad. Ada Trzeciakowska

En la caída

Primero me quito
Una tras una
Las palabras,
Soltadas con destreza,
Se aparean
Durante la caída;
Después los años,
Uno tras uno,
Con igual distancia entre ellos,
Con el conocimiento sutil de la graduación;
Me precipito luego
Arrojo como en un naufragio
Todo lo que supone un lastre,
Todo lo que me pueda arrastrar al fondo,
Recuerdos, deseos, pasiones,
Amor, al final,
Y cuando no queda nada
Para arrancar,
ninguna prenda, ni siquiera la más fina,
me quito mi piel arrugada
Y la carne entumecida sobre los huesos.
Este es el gran striptease
Que hago
Casi por mi propia voluntad.

Fotografías propias.

Tłum. Irena Harasimowicz

W upadku

Najpierw zrzucam z siebie
Jedno po drugim
Słowa;
Zręcznie upuszczane,
Kojarzą się w upadku.
Potem zrzucam lata,
W równych odstępach,
Z subtelnym wyczuciem gradacji.
Zaczynam się potem śpieszyć,
Zrzucać jak na tonącym okręcie
Wszystko, co jest balastem,
Co mnie ciągnie na dno:
Wspomnienia, tęsknoty, namiętności,
Wreszcie samą miłość.
A gdy już nic nie zostaje
Do zrzucenia,
Żadna suknia, choćby najcieńsza,
Zrzucam zmiętą skórę
I drętwe ciało okrywające kości.
Oto wielki strip-tease,
Robię go niemal
Z własnej woli.

În cădere

Întâi îmi arunc
Unul câte unul
Cuvintele,
Savant picurate,
Împerechindu-se
În cădere;
Apoi anii,
Unul câte unul,
Egal depărtați între ei,
Cu știința subtilă a gradării;
Mă precipit apoi
Și ca-ntr-un naufragiu arunc
Tot ce e lest,
Tot ce mă poate trage la fund,
Amintirile, dorințele, patimile,
Iubirile, în cele din urmă,
Și,când nu mai e nimic
De aruncat,
Nici o haină, cât de subțire,
Pielea mototolită mi-o dezbrac
Și carnea amorțită de pe oase.
Acesta e marele striptease
Pe care îl fac
Aproape de bunăvoie.

Ana Blandiana

1942 – , Rumanía

Trad. Viorica Patea y Natalia Carbajosa

Elegía matinal

Al principio prometí callarme, luego, por la mañana,
Os he visto aparecer con la ceniza en las puertas
Sembrando, como se siembra el trigo, la ceniza.
Y no aguante más y grité: ¿Qué hacéis? ¿Qué hacéis?
Para vosotros he nevado toda la noche sobre la ciudad,
Para vosotros he blanqueado toda la noche: ¡ah,
Si entendierais lo difícil que es nevar!
Anoche en cuanto os quedasteis dormidos salí afuera.
Allí hacía oscuro y frío. Yo debía
Volar hasta el punto único en el que
El vacío hace girar a su alrededor los soles y los apaga
Y tenía que hacer refulgir un momento más aquel ángulo
Para volver nevando entre vosotros.
Cada copo lo he pensado, pesado, probado,
Modelado, bruñido con la mirada,
Y ahora me caigo de sueño y cansancio, tengo fiebre.
Observo cómo sembráis el polvo del fuego muerto
Sobre mi blanca obra y sonriendo os confieso:
Vendrán nevadas mucho más copiosas después de mí
Y todo lo blanco del mundo nevará sobre vosotros,
Intentad entender su ley desde ahora,
Vendrán gigantescas nevadas blancas después de nosotros,
Y no vais a tener suficiente ceniza,
Y desde pequeños los niños aprenderán a hacer que nieve,
Y lo blanco cubrirá vuestro débil rechazo
Y la Tierra entrará en la rotación de las estrellas
Como un astro de nieve ardiendo.

Tłum. Ada Trzeciakowska

Poranna elegia

Na początku przyrzekłem milczeć, potem, z rana,
Zobaczyłam, jak pojawiacie się z popiołem w drzwiach
Siejąc, jak sieje się pszenicę, popiół.
I nie wytrzymawszy dłużej krzyknąłem: Co robicie? Co robicie?
Dla was padałem przez całą noc nad miastem,
Dla was wybieliłem całą noc: ach!
Gdybyście tylko rozumieli jak trudno jest śnieżyć!
Minionej nocy, kiedy zasnęliście wyszedłem na zewnątrz.
Było ciemno i zimno. Powinienem
dolecieć aż do wyjątkowego punktu, w którym
Pustka rozpędziwszy wokół siebie słońca, gasi je
I miałem rozświetlać jeszcze przez chwilę tamten kąt
Żeby powrócić sypiąc śniegiem pośród was.
Każdy płatek był przemyślany, zważony, sprawdzony,
Uformowany, wypolerowany spojrzeniem,
A teraz padam ze zmęczenia i snu, mam gorączkę.
Patrzę, jak zasialiście pył martwego ognia
Na moim białym dziele i uśmiechając się wyznaję:
Nadejdą po mnie śnieżyce o wiele bardziej potężne-
I cała biel tego świata będzie się sypać na was,
Od tej pory spróbujcie zrozumieć to prawo,
Nadejdą olbrzymie białe śnieżyce po nas,
I nie wystarczy wam popiołów,
I od maleńkości dzieci nauczą się sprawić by sypał śnieg,
I biel pokryje waszą wątłą odmowę
I ziemia wpadnie w ruch obrotowy gwiazd
Jak płonąca śniegiem gwiazda.

Fotografías de Masao Yamamoto; erupción del volcán Taal en Filipinas.

Transl. Constantin Roman

Morning Elegy

At the beginning I promised to say nothing,
But later, in the morning
I saw you coming past the gates with bags of ashes
Scattering them as if one was sowing wheat.
As I could no longer contain myself, I shouted: What are you doing? What are you doing?
It is for you that I had snowed all over town, the whole night,
It is for you that I had blanched everything, the whole night, O if
You only could understand how difficult it is to snow!
Last night, you were hardly asleep, as I flew into space
It was dark and cold out there. I had to
Fly all the way to that single point where
The vacuum makes the suns spin and it snuffles them out,
And as I was still throbbing for a while in this corner
So that I could return and snow over you
The smallest snowflake I had to watch, weigh, approve,
Mature, make it glisten by looking at it,
And now I am feeling sleepy and exhausted and am feverish.
As I am watching you spreading the dust of that extinguished fire
Over my immaculately white work, I am smiling telling you:
Much higher snowdrifts will come after me
And they will cover you with all the white in the world.
Do try to understand, from the very beginning, this law,
Gigantic snowdrifts will come after us
And you will run out of ashes.
And even the smallest babies will learn how to snow
And the white will cover your poor attempts of denying it.
And planet Earth will enter the whirl of planets
Like a star glistening with snow.

Elegie de dimineaţa

La început făgăduisem să tac, dar apoi, dimineaţa,
V-am văzut apărând cu cenuşa în porţi,
Semănând cum se seamănă grâul, cenuşa,
Şi n-am mai putut , şi-am strigat: Ce faceţi? Ce faceţi ?
Pentru voi am nins toată noaptea deasupra oraşului,
Pentru voi am albit toată noaptea: o, dacă
Aţi pricepe ce greu e să ningi!
Aseară de cum v-aţi culcat am ieşit în văzduh.
Era întuneric acolo şi frig. Trebuia
Să zbor până-n punctul unic în care
Vidul roteşte în jurul lui sorii şi-i stinge
Şi eu trebuia să mai pâlpâi o clipă în unghiul acela
Ca să mă-ntorc ningând printre voi.
Orice fulg l-am gândit, cântărit, încercat,
Modelat, lustruit cu privirea,
Şi acum cad de somn şi de oboseală am febră .
Vă privesc semănând praful focului mort
Peste alba mea operă şi zâmbind vă destăinui —
Or să vină ninsori mult mai mari după mine
Şi tot albul din lume va ninge pe voi ,
Încercaţi să pricepeţi legea lui de pe-acuma ,
Or să vină uriaşe ninsori după noi,
Şi nu veţi avea destulă cenuşă ,
Şi copiii de mici învăţa-vor să ningă ,
Şi-o să -acopere albul slaba voastră tăgadă ,
Şi intra-va pământul în rotirea de stele
Ca un astru arzând de zăpadă.