1921-2014, Polonia
Trad. Ada Trzeciakowska
DERECHOS Y DEBERES
Antes cuándo no lo sé
antes pensaba que tenía el derecho el deber
de gritarle al labrador
mira mira escucha tronco
Ícaro cae
Ícaro se hunde el hijo del sueño
deja el arado
deja la tierra
abre los ojos
ahí Ícaro
se hunde
o ese pastor
de espaldas al drama
de las alas del sol de la caída
del vuelo
les decía ciegos
Pero ahora cuándo ahora no lo sé
sé que el labrador debe arar la tierra
el pastor cuidar el rebaño
la aventura de Ícaro no es la suya
y tiene que acabar así
Y no hay nada
estremecedor
en que el hermoso barco siga navegando
hacia el puerto de su destino
El paisaje con la caída de Ícaro de Pieter Brueghel el Viejo
PRAWA I OBOWIĄZKI
Dawniej kiedy nie wiem
dawniej myślałem że mam prawo obowiązek
krzyczeć na oracza
patrz patrz słuchaj pniu
Ikar spada
Ikar tonie syn marzenia
porzuć pług
porzuć ziemię
otwórz oczy
tam Ikar
tonie
albo ten pastuch
tyłem odwrócony do dramatu
skrzydeł słońca lotu
upadek
mówiłem ślepcy
Lecz teraz kiedy teraz nie wiem
wiem że oracz winien orać ziemię
pasterz pilnować trzody
przygoda Ikara nie jest ich przygodą
musi się tak skończyć
I nie ma w tym nic
wstrząsającego
że piękny statek płynie dalej
do portu przeznaczenia
Para quien quiera ampliar la lectura del poema y del motivo de Ícaro, resulta iluminador el documental Tableau avec chutes (1996), del cineasta belga Claudio Pazienza. La película parte del cuadro de Pieter Brueghel, Paisaje con la caída de Ícaro, sin embargo Pazienza convierte esa pintura en una pregunta: ¿qué significa mirar?, ¿cómo seleccionamos aquello que vemos y lo que dejamos caer fuera del marco? El film es un ensayo cinematográfico que mezcla diario personal, entrevistas con filósofos, psicoanalistas, políticos, desempleados, familiares, y una exploración paciente del propio acto de observar. A partir del cuadro, Pazienza compone un retrato de la Bélgica de fin de siglo, pero también una reflexión universal: mientras Ícaro se hunde en un extremo del lienzo, la vida continúa su curso.
Dla tych, którzy chcieliby pogłębić lekturę wiersza i motywu Ikara, pomocny może okazać się film dokumentalny Tableau avec chutes (1996) belgijskiego reżysera Claudio Pazienzy. Film zainspirowany jest obrazem Pietera Brueghla Pejzaż z upadkiem Ikara, lecz Pazienza stawia w nim własne pytanie: co właściwie znaczy patrzeć? Jak wybieramy to, co widzimy, i to, czemu pozwalamy znaleźć się poza kadrem? Film jest eseistycznym dokumentem, łączącym osobisty dziennik, rozmowy z filozofami, psychoanalitykami, politykami, bezrobotnymi, członkami rodziny oraz cierpliwe badanie samego aktu obserwacji. Na podstawie obrazu Pazienza tworzy portret Belgii końca stulecia, ale także refleksję o charakterze uniwersalnym: podczas gdy Ikar tonie na skraju płótna, a życie toczy się dalej.
